Ctrl + Knit

Breimachines werden in de twintigste eeuw vooral gebruikt om kleding snel en efficiënt te produceren, maar in onze tijd vinden die oude machines herwaardering als instrumenten voor experiment, onderzoek en artistieke expressie. Op de foto twee breimachines uit de negentiger jaren. Nu worden die oude machines ingezet voor een nieuwe exploratie. Bij ‘Digitaal breien’ gaat het om het wederzijds versterken van traditie en technologie.
Vanmiddag ging ik naar een tentoonstelling waar deze machines staan opgesteld.

En dit is het paradepaardje van die tentoonstelling Ctrl + Knit, in de CODA (Cultuur Onder Dak) van Apeldoorn. Normaal staat hij in het Experience Lab, en kun je er ook cursussen op volgen. Ik sta naar die geavanceerde machine, de Kniterate, te kijken als ik wordt aangesproken door een vrouw naast mij: “Ben jij Margriet? Ik herken je aan je (zelfgebreide) trui.” Wat leuk, dat overkomt me niet zo vaak, maar zo’n tentoonstelling is natuurlijk wel een plek waar je me kunt verwachten.

De vrouw vertelt dat ze m’n blog dagelijks volgt en we praten wat over het blogje van vanmorgen, over al die patronen- en naaiboeken. Door dit gesprek besloot ik nog een alinea toe te voegen aan dat blogje, wat ik ook heb gedaan. Om in die alinea nog een keer te benadrukken hoe bijzonder het was, wat vrouwen vroeger allemaal presteerden, op naaigebied. Het was fijn om daarover even met iemand van gedachten te wisselen, die dat blogje juist een paar uur geleden had gelezen.
Ze zei ook dat ze m’n tentoonstellings-blogjes altijd zo leuk vindt, en dat ze benieuwd is naar het verslag van déze tentoonstelling.

“Maar ik wilde juist stòppen met die verslagen, zei ik, dat had ik juist vorige maand besloten.” Maar ja, met zo’n aanmoediging…..
Dus ik vertel hier nog wat verder. Over al die wonderlijke apparaatjes die ik in vitrines zag liggen. De generatie van onze moeders had in de vijftiger en zestiger jaren ook zulke apparaatjes en ik wist nooit waar ze voor dienden. Wel dat het toen allemaal heel innovatief was.

En nu wordt die inventiviteit van hedendaagse experimentele kunstenaars en onderzoekers ingezet om nieuwe dingen te verzinnen. Dan heet het ‘Applied Research Methodology, en vooral door het inzetten van de computer zijn er weer allerlei nieuwe technologische ontwikkelingen mogelijk. De oude breimachines van de vorige eeuw vormen een basis waarop verder wordt gebouwd, nu met digitale technieken. Technologische ontwikkelingen hebben het mogelijk gemaakt om complexe patronen te realiseren die met handwerk nauwelijks haalbaar waren en aan die ontwikkeling is nog geen einde. De combinatie van precisie en snelheid met kennis van handwerk – garens, steken en constructies – laat makers experimenteren met complexe structuren,  motieven en driedimensionale vormen.

De deelnemende vormgevers en kunstenaars hebben ieder op een eigen manier textiele en ambachtelijke kennis gecombineerd met digitale technieken zoals programmeren, coderen en algoritmisch ontwerpen. In de (kleine) tentoonstelling lagen wat voorwerpen van innovatieve technieken en materiaal experimenten, maar die heb ik niet allemaal op de foto.

De bloglezeres die ik hier ontmoette, zei ook dat ze de tips die ik soms doorgeef waardeer. Dus nu ben ik weer gestimuleerd om er nu ook weer één door te geven (gehoord van de technicus die uitleg gaf bij de Kniterate):
Als je nog een oude breimachine op zolder hebt staan, met de gedachte dat je daar ‘ooit’ nog wat mee wil doen, dan is het nù de tijd om dat te doen! Op vier plaatsen in Nederland worden cursussen gegeven om je te helpen die oude machines weer aan de praat te krijgen.
Of als je van jezelf weet dat het na al die jaren bewaren duidelijk is dat je het tòch niet gaat doen, dan is het nù de tijd om hem te verkopen, want er is nu weer vraag naar die oude breimachines. Mijn moeder had er in de vijftiger jaren ook één, en die staat nu ergens bij mijn zus op zolder. Toch eens vragen….

En voor mezelf is het natuurlijk ook toch wel weer leuk om een ’tentoonstellings-blogje’ te maken, want meestal zit er dan wel ergens een foto tussen waarbij ik kan aansluiten met één van m’n eigen boeken. In de vitrine zag ik ook zo’n oud breiboek liggen, en het doet me deugd dat die oude boeken door nieuwe vormgevers weer gebruikt kunnen worden. Ik heb deze: Vendomatic Knitting Pattern. Een pareltje voor breimachine-liefhebbers, en een mooie afsluiting van dit blogje.