Sajou, uitgever van vele borduurpatronen

De naam ‘Sajou’ is voor merklap-liefhebbers niet onbekend, want er zijn al een tijdje mooie herdrukken van de oude patronenboekjes. Maar waar komen die oude boekjes vandaan en wat is dat ‘Sajou’ dan precies?

Jacques Simon Sajou was een uitgever/fabrikant uit Parijs, die in 1828 een eigen ‘Maison’ oprichtte. Hij bood mooi handwerk-materiaal van goede kwaliteit èn hij publiceerde vele borduurpatronen. Hij begon met hand-ingekleurde borduurpatronen en keek daarbij de kunst af van de Berlijnse uitgevers. Copyright bestond nog niet en hij zorgde voor doorstroming van duizenden Duitse borduurpatronen voor de Franse markt. Dit sloeg aan en hij liet toen ook kleine boekjes maken. Dit zijn de bekende ‘leporello’s’: kleine boekjes die je als een harmonica kunt openvouwen en op elke pagina staan dan randjes, alfabetten of figuren.

Voor het werk in zijn bedrijf had hij personeel en uit hoe hij daarmee omging bleek dat hij een sociaal voelende man was. In zijn atelier had hij jonge weesmeisjes in dienst die hij opleidde tot ‘inkleurders’ en hij zorgde ook voor verder onderwijs en godsdienstles. Ze woonden op zijn bedrijf en zijn vrouw zorgde voor hen tot het moment dat ze later zelfstandig konden zijn.

Sajou won vele prijzen op wereldtentoonstellingen en de jury was altijd lovend over zijn werk en de betekenis voor de handwerkindustrie. Hij verleende ook medewerking aan het tijdschrift ‘La Brodeuse’ en zo groeiden de bekendheid.

Passend bij de tijd werden ook patronenboekjes uitgegeven met sierlijke monogrammen die in witwerk moesten worden geborduurd. In Frankrijk werden de tafellakens en het beddengoed en gebruikstextiel vaak versierd met grote monogrammen. Ook andere handwerktechnieken kwamen in de uitgegeven boekjes aan de orde, zoals filet doorstopwerk, frivolité, wolwerk en kantklossen. Maar het meest bekend werden toch de boekjes en leporello’s die tientallen jaren werden uitgegeven en voor kruissteek waren bedoeld.

Maison Sajou heeft bestaan tot 1954; het was meer dan honderd jaar in de familie gebleven maar toen stopte het. Vijftig jaar later werd het merk ‘Sajou’ nieuw leven ingeblazen door een gepassioneerde verzamelaar die visie had voor de schoonheid van de alfabet-ontwerpen en de vele andere kruissteek-patronen. Zo werden er allerlei producten uitgebracht en kon een nieuwe generatie net zo enthousiast worden over de aansprekende ontwerpen van vele alfabetten en nostalgische kruissteekpatronen. Die oude patroontjes werden een jaar of tien geleden ook op stof afgedrukt en die waren helemáál onweerstaanbaar! Op de foto’s legde ik een paar van die stukjes stof bij een paar boeken, die ik hierbij ook wil benoemen, want die boeken zijn de aanleiding voor dit blogje.
Sajou, Passion des Alphabets Anciens en Motifs d’Hier, point de croix Aujourd’hui.

Handwerkliefhebbers verzamelen graag die heel oude leporello’s; gescheurd of soms incompleet is niet erg want ze hebben nog steeds hun oude charme.
Maar nu zijn er dus ook die boeken, en daar staan heel aantrekkelijke foto’s in van al dat moois wat vroeger door Sajou is uitgegeven. En wat in onze tijd ook weer mooi wordt gevonden via eigentijdse marketing.