Open monumenten in Arnhem

Het thema van de Open Monumentendagen tijdens het tweede weekend van september is dit jaar: Erfgoed en Architectuur. In Arnhem was dat nog iets verder toegespitst tot Iconen van Architectuur. Daar hoort de Sabelpoort zèker ook bij: een icoon!

We liepen onder die poort nadat we eerst even een visje hadden gescoord op de markt. Tijdens het wachten op het bakken daarvan draaide ik me om en zag hoe de glorieus gerestaureerde Eusebiuskerk het contrast tussen tent en ’tempel’ nog eens goed benadrukt: dit beeldbepalende gebouw staat als een rots en een icoon! Markant voor miljoenen die houden van ‘hun’ erfgoed. En op een dag als vandaag: òns erfgoed!

We waren al in die indrukwekkende kerk geweest. En hadden ook omhoog gekeken. De herinnering aan de Tweede Wereldoorlog is nooit ver weg in Arnhem.

Nu is het interieur van de kerk prachtig! Het is een symbool van de veerkracht van de stad! Tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 werd deze kerk zwaar beschadigd en deels verwoest. Na een uitbraak van brand waren de daken en het interieur al verloren gegaan en in die laatste oorlogswinter was de toren nog verder ingestort, waardoor ook een groot deel van het schip werd verwoest. Na de oorlog werd de kerk herbouwd en gerestaureerd, mede met als doel om de herinnering aan de oorlog te bewaren.

We steken de straat over naar het Paleis van Justitie. Overal waar een monumentenvlag wappert kun je naar binnen lopen, aansluiten bij rondleidingen of op eigen tempo de bijzondere details van een markant gebouw bekijken.

In dit gebouw uit begin jaren zestig komen bepaalde belijningen terug en is ook -geheel passend bij de tijd – de aankleding met wandkleden in overeenstemming met de uitstraling die de architect beoogde. En meer nog: de prominente wandkleden achter de zitplaatsen van de rechters zijn doelbewust gekozen vanwege de boodschap die zij overbrengen.

Wij waren in deze zaal op het moment dat er net ook een rondleiding gaande was en er merkten de interesse op vanuit de groep. Iedereen wordt gelijk getroffen door de krachtige uitstraling van dit tapijt. De gids vertelde dat de figuur links de goede herder uitbeeldt, en dat dit ook symbolisch is voor de rechtspraak: levens moeten niet kapot worden gemaakt; er moet recht maar er moet ook zorg zijn.

In de volgende rechtszaal hing ook zo’n krachtig wandkleed, gemaakt door Lex Horn en recent gerestaureerd.

De groep van de rondleiding had deze zaal net verlaten en twee medewerkers zeiden dat je best even op de stoel van de rechter mocht zitten.
Pff….. recht spreken…..

Thema’s en Tijdslijnen komen altijd weer terug bij Open Monumentendagen. Er is meestal meer te zien dan er in een dag past. In dit blogje ook wat terugkomende kleuren, zoals blauw en roodbruin. Na vertrek uit Arnhem gingen we nog met de auto naar een locatie waar je anders nooit mag komen: de velden grenzend aan vliegveld Deele. Een bijzondere rit over wegen waar je je ogen uitkijkt en iets voelt van hoe het landschap er hier 80 jaar geleden uitzag. Hier staan drie vliegtuighangars die er van buiten precies uitzien als een boerderij. Met verf zijn ramen op de hangardeuren geverfd en de vijand heeft het nooit ontdekt want de boerderijen staan er nog steeds. We kregen een uitleg van de nieuwe eigenaar die het hele terrein heeft gekocht en verbaasden ons over wat er allemaal bedacht is om ons land te verdedigen.

Nu maar weer wakker worden met oproepen om onszèlf te verdedigen, of om een tijdje zonder elektriciteit of water te kunnen…..